 |
|
|
|
|
Hoi, even voorstellen, ik ben Sjang, eigenlijk heet ik phyllostachys sp. 'Shanghai3' maar bij ons in de tuin doen wij bamboes niet zo moeilijk, ons baasje wel, dat latijn ligt ons niet zo, vandaar.
De tuin waarin ik woon is geen gewone tuin, het is meer een bamboekijktuin voor mensen. Hij ligt in het zuiden van ons land in het meandergebied van de Maas. Ik sta bij de ingangspoort van die tuin, en van daaruit kan ik niet alleen zien wie er binnenkomt maar overzie ik ook de hele tuin, niets ontgaat mij, tenminste dat denk ik toch! Oei, bijna vergeten, de tuin waarin wij bamboes staan heeft ook een naam: De Oerkracht. Waarom die zo heet, hoef ik aan onze bamboevrienden niet uit te leggen.
Vanaf nu ga ik jullie verhaal doen van wat er zoal gebeurt in onze tuin……
Najaar
De aandacht voor de bamboetuin is nu wat minder, dus is dit het moment om vanuit de bamboetuin naar andere dingen in de natuur te kijken! Ook nu houdt Arn de kraanvogeltrek (sjang 5) in de gaten, het is eind oktober, en uit ervaring weet hij dat nu het moment van de grote trek is aangebroken.
En dat betekent dat er een nieuw seizoen aanbreekt. Het wordt kouder en voor ieder die nog aan de winterslaap moet beginnen of een trektocht naar het zuiden moet maken is de tijd nu rijp!
Watersnood
In het tweede weekend van november valt er in Baarlo en omgeving zoveel water naar beneden dat grote delen land en bebouwde delen onder water komen te staan. De grondwatermeter die langs de phyllostachys vivax 'Huanwenzhu' staat bereikt nu een peil dat 40 cm. hoger staat dan ooit tevoren. En de daling, daarna, gaat maar met een centimeter per dag. In deze tijd van het jaar maakt het allemaal niet zoveel uit want de verdamping is gering. Zou dit echter in de zomer zijn gebeurt dan waren er toch wel problemen ontstaan. Doordat planten en dus ook bamboes in de zomer heel actief zijn, zouden de wortels die zich onder de grondwaterspiegel bevinden makkelijk kunnen afsterven.
Naderende kou
Omdat ik nog niet helemaal ingesteld ben op winterkou zou ik als bamboe af en toe wel een jas kunnen gebruiken.
Op dit moment, zo hoor ik van mijn baasje, ziet het er naar uit dat deze winter eigenlijk een regenwinter behoort te worden maar hij geloofd dat niet. De weersvooruitzichten neigen naar kou.
Zeker weet je het natuurlijk nooit, maar Arn mompelt mij toch een beetje veel over ijs schaatsen en de tocht der tochten. Afwachten dus, maar die kou hoeft voor mij en mijn bamboebroeders niet zonodig want twee van die poolwinters is voorlopig wel genoeg!
Volgende Sjang, 2011
Tijdje geleden
Hallo daar ben ik weer, het is nu midzomer en het is dus al een tijdje geleden dat ik iets vermeldde in deze column. Dat lag niet aan mij maar meer aan mijn baasje, hij had iets van een dip of zo, van mensen snap ik toch al weinig. Wij bamboes hebben heel andere dingen aan ons hoofd, van hoe kom ik komende winter weer fatsoenlijk door, of, gaat het nu eindelijk nog eens regenen? Sommigen van ons staan op een ongunstige tochtplek en dat is niet leuk in het koude seizoen, het kan er behoorlijk guur zijn. Water daar zorgt Arn meestal wel voor maar dat moeten wij wel afwachten, hij doet het wel!
Lange winter
Doordat het na de lange winter een vrij koude lente werd zijn onze nieuwe halmen heel laat uitgelopen en sommigen worden dan ook niet zo lang als vorig jaar. Maar dat is moeder natuur en daar hebben wij niet zo'n moeite mee. Het probleem zit hem meer in de komende koude maanden, als onze halmen dan nog niet genoeg zijn afgehard is er bij streng winterweer opnieuw kans op vorstschade. Gelukkig zijn de meeste soorten op 'De Oerkracht' vrijwel ongevoelig voor strenge winterkoude!
Fenna's snoeptuin
Als opperbamboe Sjang hou ik natuurlijk alles in de gaten maar dat wisten jullie natuurlijk al. De grote vijver die langs de Pseudosasa japonica lag heeft Arn vorig jaar dicht gemaakt, hij had namelijk een kleinkind gekregen, tja en die dingen gaan volgens hem niet samen. Het was een heel karwei maar hij heeft het geklaard, nu kwam bij hem natuurlijk direct de vraag, wat plant ik op die lege plek? Na wat gepeins en een wandeling door de bamboetuin wist hij het, blauwe bessen want die stonden precies midden in de bamboetuin en daar had hij, wat ik al wist, andere plannen mee. Hij wilde daar ook een Phylostachys 'Shanghai 3' planten. Een reserve misschien voor het geval ik het loodje leg, in een nog koudere winter als in jan.'09? Dus die blauwe bessen werden verplant, het was begin april en dat ging nog best. Frambozen, nog meer blauwe bessen, doornloze bramen, aalbessen en een pruimenboom, van die lekkere blauwachtige, werden aangeplant. En nu maar hopen dat ze bij Fenna in de smaak vielen.
De eerste keer dat hij haar meenam naar dit snoeptuintje plukte hij een framboos af en at die op. Zijn kleindochter hoef je dat niet nog eens voor te doen, ze pakte de eerste de beste rode vrucht eraf en stopte hem in haar mondje, precies zoals opa dat deed. Een tijdje later kwam ze een weekje logeren en omdat ze s'morgens een fruithapje pleegde te eten nam opa haar steeds mee naar 'Fenna's snoeptuintje' en ze at gelijk alles soms zelfs die nog groen waren. Dit snoeptuintje is echt een schot in de roos!
Volgende Sjang, december 2010
Bijzonder bezoek
Halverwege de herfst kwamen er op een mooie zaterdag 'oude' vrienden van Arn en Lies op bezoek bij ons in de bamboetuin.
Het aparte was niet alleen de enorme belangstelling voor ons bamboe's maar zoveel meer hoe die stellen de laatste veertig jaar waren doorgekomen.
Ze waren al die jaren nog een stel. Alle zeven vrienden waren dus nog met een en dezelfde partner samen, nu bijna allemaal oma's en opa's.
In de mensenwereld is dat toch niet echt volgens de statistieken!
Er werd dus geopperd dat dit toch zeker een vermelding in Sjang waard was, dus bij deze!
IJskoorts
Veel van mijn pottenbroeders zijn in de strenge vorstperiode, begin januari 2009, door uitdroging om het leven gekomen. Ondanks dat ze de bescherming hadden, van een plastic tunnel met daarop een pak sneeuw die ook nog eens beschut stond achter een hoge juniperes chinensis 'Stricta' haag, mocht niet baten.
Hoe kon dit gebeuren!
Nu weet ik toevallig hoe de vork in de steel zit.
Als het in de winterperiode begint te vriezen, krijgt mijn baasje plotseling ijskoorts en dat geneest alleen als de dooi invalt.
Hij is trots elfstedenrijder te zijn. Daarnaast is hij ijsmeester of zoiets, en met dat gedoe is hij al eens door-het-ijszakkend op TV geweest, ja dat was lachen ha, ha.
Maar doordat de knop in zijn kop dan niet op bamboe staat maar op ijs en schaatsen had hij niet in de gaten dat er een catastrofe plaatsvond die heel dramatisch zou worden.
Hij kon niet overal wat aan doen, o.k., maar wat extra beschermingsspul erop had zeker gebaat!
Het zal hem geen tweede keer gebeuren, reken daar maar op!
Als het kalf…
In navolging van voorgaande is er deze herfst hard gewerkt aan een verbetering van de tunnel. Deze is 1.50 meter hoger gemaakt en er zijn voorzieningen getroffen om aan de binnenzijde een extra folie aan te kunnen brengen bij strenge koude. Dus met een luchtlaag tussen de buiten en binnen folie.
Mochten de potten ondanks deze maatregelen nog te ver invriezen dan wordt er een houtkachel geplaatst.
Dus ook hier geldt; 'Als het kalf verdronken is dempt men de put'.
Al met al wordt er nu wel heel serieus met ons bamboe's omgegaan en daar genieten wij dan weer van!
Opgeknapt
Na die vrieskou zijn we bijna allemaal goed opgeknapt maar helemaal fit zal ik pas volgend voorjaar zijn, want de knoppen die ik nu aanleg liegen er niet om!
Wat een zomer zeg, daar kun je alleen maar van dromen.
De herfst beloofd ook goed te worden, zegt Arn, hij denkt veel verstand van het weer te hebben, we zien wel.
Vriendjes
Ik heb het laatste half jaar er nogal wat vriendjes bij gekregen.
Enkele soorten zijn door mijn baasje eruit geknikkerd, ze voldeden niet aan zijn maatstaven, op die lege plekken zijn wel mooie soorten terug geplaatst. Deze moet je dus echt komen bekijken, dan zie je ook meteen de namen want die vindt zo moeilijk om hier te vermelden.
Eekhoorns
Flits en Blits, of wat er op leek, zag ik van de week nog in de tuin, eekhoorns zijn schier onmogelijk van elkaar te onderscheiden.
Ze waren heel druk in de weer met beukennootjes de grond in te wurmen. Hoe die dat flikken is met het blote oog nauwelijks te volgen en dan ritsss weg zijn ze, op naar het volgende nootje.
Brrr, wat een kou. Het leek wel een poolwinter, niet te geloven dat ondanks dat gelul over klimaatsveranderingen het hier in Limburg zo koud kon worden!
Vanaf de kerst begon het te vriezen, waarna het kwik 3 weken niet meer boven de nul graden kwam. Vooral toen het na hevige sneeuwval ook nog eens bijna een week extreem koud werd was de lol er toch wel een beetje af.
Wij hebben daar allemaal van geleden de een wat meer als de ander. Maar wij komen er wel weer bovenop.
Wat dacht je, wij laten ons niet kisten, ten slotte wonen wij op De Oerkracht en als je ons komt bezoeken zul je dat ook zien.
We hebben dan wel wat littekens van deze winter over gehouden, de een wat meer als de ander, maar dat mag de pret niet drukken.
Wij gaan vrolijk verder met groeien en worden weer elke dag mooier!
Op naar de zomer!
Lantaarns
Op De Oerkracht kan het soms heel donker zijn, en dus ook heel natuurlijk.
Maar daar is nu verandering in gekomen. In het straatje, dat naar de ingang loopt, zijn twee straatlantaarns geplaatst. Zeker tot twaalf uur s'nachts geven die behoorlijk licht zodat een deel van de tuin in die uren te bezichtigen is. Zelf sta ik buiten die lichtcirkel, en eerlijk gezegd vindt ik dat niet erg, ik kan de boel nu beter in de gaten houden. Maar als het twaalf keer geslagen heeft en het wordt weer aardedonker dan is het toch wel 'echter'.
Trompetters
Mijn baasje liep fluitend door de bamboetuin, goeie zin vandaag, maar waarom?
Daar kwam ik pas achter toen het nacht werd.
In het najaar rond de klok van achten is het al een heel tijdje donker.
Op die bewuste avond was de maan was voor driekwart verlicht en stond hoog aan de hemel, behalve wat verkeersrumoer in de verte was het stil.
Aanvankelijk hoorde je eigenlijk niet meer dan iets dat leek op een alarmsignaal, maar naarmate de tijd verstreek werd het 'signaal' steeds luider.
Je kon ze heel moeilijk zien, daarvoor was het te donker. Maar hun prachtig trompetterwerk verried waar de kraanvogels -in het noord-limburgs, kroewnekrane- overkwamen en zoals gewoonlijk met velen.
Een eindje verderop, in de buurt van een heideven, zouden ze zoals elk jaar de nacht doorbrengen.
De tocht ging in zuidwestelijke richting, naar misschien wel noord Afrika, en dat kondigde gelijktijdig het koudere seizoen aan. Aha nou begrijp ik het, mijn baas is schaatsliefhebber, daarom liep hij fluitend rond, hij wist al dat het kouder werd!
Flits en Blits.
Behalve dat er heel veel jonge vogeltjes op De Oerkracht uit hun ei zijn gekomen was er nog iets dat het daglicht mocht zien.
De laatste dagen van maart was moeder eekhoorn driftig in de weer om een degelijk nest in elkaar te timmeren. Ze was in verwachting en de jongen konden weldra geboren worden.
Hoog in een van de dennenbomen, die nog overeind waren gebleven na de verwoestende storm van vorig jaar, bouwde zij in amper vijf dagen een nest dat vanaf de grond nauwelijks zichtbaar was.
Het duurde een hele poos, maar op 'n dag begin mei, flitste er iets bruins door de bamboetuin en niet veel later nog een van dezelfde soort. Twee jonge eekhoorns.
En lenig dat die beestjes zijn, niet te geloven!
Spelen was de eerste tijd schijnbaar de voornaamste bezigheid, maar van ravotten krijg je honger, dus gingen ze zich steeds meer bezig houden met het zoeken naar slakjes, nootjes -onder de grond, want daar had hun moeder die vorig jaar verstopt - en alles wat maar op eten leek.
Door hun gedrag zijn ze ook aan hun naam gekomen. De mensen die op De Oerkracht wonen en de baas zijn van de bamboetuin hebben de namen uitgevonden, Flits en Blits heten ze, en dat verklaart gelijk hoe vlug ze zijn.
Zeven
Op De Oerkracht woont Witje, een poes, en die is niet van gisteren!
Nee, ze werd op 7 juli 2007 veertien jaar oud en is daarbij zeer vitaal.
Ze doet dingen waar andere poezen alleen maar van kunnen dromen en woont bovendien in een bamboeparadijs.
Ze komt uit een nest van zeven en is de enige die hier nog woont.
Als het niet al te koud is ligt ze overdag onder een bamboe te slapen, soms ben ik de uitverkorene. Ze heeft de bamboes wel voor het uitzoeken, we groeien hier met z'n negenenveertigen!
De maan
Bijna middernacht, 'n zwakke wind laat de bamboes zacht ruisen. Vanachter een wolk komt de volle maan tevoorschijn, ze staat heel hoog in deze tijd van het jaar. Het spookachtige licht maakt van de bamboetuin een onduidelijke omgeving waar menig mensenhart sneller van gaat kloppen.
De tuinbewoners vinden vollemaansnachten mooi, heel mooi zelfs. Slechts de bosmuis blijft in z'n holletje, die houdt van pikkedonker.
De maan verdwijnt weer achter een wolk, de schaduwen worden vager. Statige silhouetten, meer is er in dit bamboe maanlandschap niet te ontwaren!
Windroos
Als je wilt weten waar het zuiden ligt op De Oerkracht moet je eigenlijk een soort kompas hebben.Er zijn nu eenmaal mensen die graag willen weten hoe de zon door de tuin “loopt”.
Mijn baasje heeft daar iets op gevonden.Hij heeft een windroos gemaakt in de vorm van een ster met vier punten, met op elke punt een steen, voor elke windstreek een andere kleur.De vlakken zijn afgewerkt met twee kleuren split en in het midden heeft hij een Japanse acer geplant. Een uitstekend werkend kompas!
Voor bamboes is het bezitten van deze kennis overbodig, wij hebben geen invloed op de stand van de zon, of waar het zuiden ligt, mensen wel?
Hoog bezoek
Op een schitterende mooie zondag in oktober, werd onze rust wreed verstoord.
Wat veel mensen in een keer, daar had niemand ons iets over gezegd, maar bamboes wordt niets verteld, er wordt over ons verteld.
Ja en hoe! Ze waren van een bamboeclub dat kon je wel horen want ze wisten heel veel over ons. Soms werd er gefluisterd, dus vast iets wat niet iedereen mocht horen.Wij zeggen dan wel niets maar hebben wel hele goede oortjes. Voor het merendeel was er veel lof over de bamboetuin, wij moesten er soms van blozen. Naar wij later begrepen ging het om de najaarsbijeenkomst van de bamboevereniging.
Hangmussen
Vanaf mijn plekje, langs de ingangspoort, kun je de 'mussenbamboe' goed in het oog houden.
Het is een al wat oudere pseudosasa japonica waar het over gaat. Door al die mussen hangen de halmen soms helemaal door, ja en dan dat gekwetter, het lijken wel ouwe wijven, niet te geloven zeg!
Wat voor soort mussen het waren en wat ze daar deden moest nog worden uitgezocht. Arn heeft daar samen met Jurjan, zijn schoonzoon, eens grondig onderzoek naar gedaan. Met een verrekijker, veel geduld en schudden aan de halmen kwamen ze eruit. Mussen, gorzen en nog wat ander klein spul zaten er in die bamboe.
Maar wat deden ze daar, was de grote vraag. Waarschijnlijk niets anders dan lekker insecten eten, gezellig kwetteren en de boel vol schijten, hangmussen dus!
Knagers
Dit is een probleem van een heel andere orde, tenminste wat de schade aangaat.
Zelf heb ik er nog geen last van gehad maar bij de andere bamboes en de vijverfolie is het een ander verhaal!
Enkele jaren geleden, ik was toen nog heel klein, hebben woelratjes een tiental tweejarige pseusasa japonica's, die in een haag stonden - ja, datzelfde soort als van die hangmussen -onder de grond afgeknaagd. En daar kunnen bamboes niet goed tegen, die gaan dan dood.
En hoe los je zoiets dan op? Heel eenvoudig, mijn baasje pakte een oude transistorradio, en in de buurt van de knagers werd die een halve meter diep de grond ingegraven. s'Nachts jengelde die radio dan elk uur een kwartier en daarna hebben ze geen last meer gehad van die beestjes, want die houden van absolute rust!
18 januari 2007
Tjonge jonge, wat ging dat tekeer, wat een wind. De laatste buienlijn, rond 17.50 uur die dag ging plaatselijk gepaard met windstoten ver boven orkaankracht. Niemand van mijn familie is er gewond van geraakt, er waren wel een aantal bomen omgekieperd, die zijn niet op ons gevallen, gelukkig. Onze halmtoppen (wij zijn nog niet zo oud en dus heel lenig) geselden moeder aarde dat het een lieve lust was. Ja die kreeg het er behoorlijk van langs. De tunnel, waar onze kindjes gehuisvest zijn en waar ons baasje, Arn heet hij, probeert hen op te voeden, (ja opkweken dat lukt nog wel maar opvoeden, ho maar, die zijn eigenwijs, net hun ouders!) Die tunnel dus, was bij de laatste stoot helemaal ontdaan van zijn omhulsel, alleen het ijzeren karkas en de deur was het enige dat nog overeind stond!
De dagen erna werd in rap tempo, met wat kunst en vliegwerk, alles weer in de oude staat terug gebracht. Wij konden gerust zijn, onze kindjes stonden weer in de luwte, en konden zich bekomen van de doorstane angsten en, er kon weer aan de opvoeding gewerkt worden,ha,ha.
Oorverdovend
Soms kan iets oorverdovend zijn terwijl je niets hoort. In deze toestand was de bamboetuin in dit voorjaar, je hoorde niets en toch was er die enorme explosie van kracht, overal schoten halmen als paddestoelen, sorry, bamboes uit de grond. Ze werden niet alleen heel hoog ten opzichte van het voorafgaande jaar maar ook de dikte nam enorm toe. Ons baasje, nou nee hij is meer onze verzorger of zoiets, och wat maakt het ook uit, moest dus zonodig gaan meten. Hij wil het wel precies weten, dan kan hij aan zijn bamboevriendjes vertellen hoe goed hij ons verzorgd heeft. Eerlijk gezegd, wij hebben het hier ook heel goed naar onze zin! Na heel wat heen en weer geloop, gemeet, geschrijf en getel was hij eruit: tussen 40 en 95 % toename van de dikste halmen dit jaar vergeleken met de dikste van vorig jaar. Dat hadden wij te danken aan die schitterende groeizomer het jaar ervoor, super man!
'De Oerkracht' 2?
Niet ver van de bamboetuin heeft Arn een soort onderkomen geregeld voor onze opgroeiende jeugd, die zijn al wat groter en passen niet zo goed meer in de tunnel.
Hoe dat opvangcentrum gaat heten weet hij nog niet, dat gaat hij zeker nog uit vinden, reken daar maar op. Ook een regeninstallatie is er aangelegd, maar de transportleiding is wel heel erg dun. Tja, die had hij nog liggen in de schuur en bij gebrek aan een dikkere… hij moet op de kleintjes letten ( eurocenten wel te verstaan ) Ondanks dat dunne pijpje wordt onze jeugd toch behoorlijk nat gehouden……
Sjang
|
|
|
 |
| Sjang |
|
|
|
|
|
|
